dinsdag 10 november 2026

BEETERGEENPEETERS


Rainer Maria Rilke was, is en blijft voor mij een van de grootste dichters. Wanneer er ergens op wordt geattendeerd dat literatuurcriticus Carel Peeters het een en ander te melden heeft over een boek omtrent een briefwisseling met Rilke, wil ik het betreffende kroniekstuk graag meteen even lezen op de site van Vrij Nederland. Maar omdat ik geen 'lid' ben krijg ik niet meer te zien dan de eerste zin die ook de eerste alinea vormt: 

"Bij de herdenking van het feit dat de dichter Rainer Maria Rilke eind december 1926 honderd jaar geleden overleed, zal ongetwijfeld herinnerd worden dat het Rilke was die het meest uitvoerig over het fenomeen ‘dichter’ heeft geschreven, vooral in zijn talloze brieven, in veel gevallen aan jonge dichters."

Heeft Rilke 'het meest uitvoerig' over dichten en dichterschap geschreven? In vergelijking met wie? Mij schieten ogenblikkelijk namen te binnen van andere internationaal bekende dichters die rijkelijk over poëzie en dichterschap hebben geschreven: Ezra Pound, T.S. Eliot, W.H. Auden, Gottfried Benn, Paul Valéry.

    Maar wat is 'eind december 1926 honderd jaar geleden'? Op zijn best een verwarrende woordschikking. Bovendien is 'geleden overleed' hier een allerminst fraai koppel.

    'Bij de honderdste sterfdag van de dichter Rainer Maria Rilke op 29 december zal ongetwijfeld [...]' - is dat niet veel makkelijker en net zo veel duidelijker?

    Maar dan: 'zal [...] herinnerd worden dat' - waar is 'eraan' of 'er [...] aan' gebleven? Nu is deze constructie toch foutief?

    Rilke schreef behoorlijk wat brieven. Talrijke. Maar 'talloze'?

    En zijn dat 'gevallen'?

    En die 'veel gevallen' kennelijk aan veel 'jonge dichters' - meervoud?

    Dat viel nogal mee. Wel is het zo dat Rilke tussen februari 1903 en eind december 1908 in totaal tien brieven schreef aan de nog geen acht jaar jongere Franz Xaver Kappus; drie jaar na Rilke's dood werden deze brieven onder de titel Briefe an einen jungen Dichter uitgegeven.

    Eén zin, één alinea, meer krijg ik dus niet te lezen van Carel Peeters' beschouwing. Alle reden om zonder de rest naar het besproken boek te gaan.