woensdag 12 maart 2025

EEN FIJN BESEF

 


Wat een fijn besef! Onlangs publiceerden NRC en De Standaard gezamenlijk in rangorde de vijftig beste Nederlandstalige literaire boeken van het eerste kwart van de lopende eeuw, gebaseerd op de oordelen van 81 mensen ‘uit het literaire veld’ die er elk een persoonlijke top 10 voor hadden ingeleverd. Nou ben ik ten enenmale tegen het tot zich nemen, beoordelen en rangschikken van literatuur alsof het een competitieve discipline betreft. Het (mede) opstellen van dit soort lijsten vind ik verwerpelijk want bedrieglijk, hoewel het anderzijds een goede kijk verschaft op dominante gezindheden in de huidige cultuur.

            Echter opeens doorstroomde me een weldadig besef! Bij de voorstelling dat al die oordelende 81 mensen ‘uit het literaire veld’ bijgevolg ook zeker zeven romans en wie weet nog een paar verhalenbundels van mij hadden gelezen, op zijn minst gedeeltelijk…! Ik zag ze er feitelijk mee zitten, een voor een, aan een tafel, in een leunstoel, op een bed, op een parkbank, in een trein, op een boot, onder een palmboom, onder een afdak in de regen, allemaal, alles bij elkaar zeker 567 keer met een van mijn boeken. Geweldig toch?

            – Je bent cynisch. Uit afgunst.

            – Ik? Nee… Denk je?

            – Stel dat de titel van een van je boeken en dus je naam wél een of meerdere keren waren genoemd of dat die zelfs deel uit hadden gemaakt van de top vijftig of zowaar van de beste tien in die twee kranten, dan had je toch wel anders gepiept, namelijk triomfantelijk gezongen?

            – Hoogstwaarschijnlijk, ja.

            – Zie je wel.

            – Maar dan zou ik ook een ander iermand zijn geweest.

            – Hoe bedoel je?

            – Iemand die andere boeken had geschreven.

 

zaterdag 8 maart 2025

LADY FANTASÍA


Door niemand van de 81 literatuurkenners in NRC en De Standaard genoemd als een van de beste Nederlandstalige romans van de eenentwintigste eeuw tot op heden, maar wel hier gratis door hen te lezen - Cinthia Winter, 'Lady Fantasía', 2016:

 https://issuu.com/koppernik/docs/lady_fantasia


maandag 3 maart 2025

VON JAWLENSKY TUSSEN KUNST EN KITSCH

  


Al zappend kwam ik uit bij het televisieprogramma Tussen kunst en kitsch en wel precies in een item over een werk van Alexej von Jawlensky. Een mevrouw had het portret (olieverf op papier) uit de erfenis van haar grootvader en het hing gewoon in haar huiskamer, ze had het als kind al ‘een heel leuk schilderij’ gevonden.

            In één oogopslag zag ik dat het, als het ‘echt’ zou blijken te zijn, om een Von Jawlensky ging, daar had ik niet de experts voor nodig die zich evenmin vergisten. Ja, iedereen die enigszins thuis was in de schilderkunst van de Moderne zou dit portret onmiddellijk hebben kunnen plaatsen.

            Licht verbijsterend vond ik het dan ook dat de eigenaren zelf dat nooit hadden gedaan. Het portret was zelfs leesbaar gesigneerd en van een datum voorzien!

            Tegelijkertijd besefte ik weer hoe contextgevoelig kunst is. Ik bedoel, zet iets van Kandinsky, Marc of Klee* op straat bij de oude matrassen, de afgedankte magnetron, het kapotte beeldscherm en ander grofvuil, en de kans is gering dat iemand die naar iets bruikbaars of anderszins nog van waarde zoekt het ding meeneemt voordat het door de meedogenloze knijper van de afvalwagen kan worden opgepakt. Zoals je omgekeerd rotzooi in een museum of gallerie kunt exposeren om die te laten bewonderen.

 

* Om een misverstand te voorkomen: het werk van genoemde drie schilders bewonder ik zeer, net als dat van Von Jawlensky.

donderdag 27 februari 2025

VERSUS

 



Hoezo Europa versus Rusland?

Ik heb de Russische cultuur en kunst altijd ervaren als Europees.

Mag ik even?

Een willekeurige greep (met al dan niet uitgewekenen):

            Literatuur - Achmatova, Babel, Blok, Brodsky, Charms, Dostojevski, Ginzburg, Goemiljov, Gogol (geboren in Oekraïne), Gorki, Jesenin, Kushner, Lermontov, Majakovski, Mandelstam, Nabokov, Pasternak (sorry, Vladimir), Platonov, Poesjkin, Tolstoi, Tsjechov, …

            Muziek - Borodin, Moessorgski, Prokofjev, Rachmaninov, Richter, Rimski-Korsakov, Schnittke, Sjostakovitsj, Skrjabin, Stravinsky, Tsjaikovski, …

            Beeldende Kunst - Bakst, Chagall, Gabo, Gonstjarova, Von Jawlensky, Kandinsky, El Lissitzky, Malevitsj, Perov, Pevsner, Repin (uit Oekraïne), Tatlin, Von Werefkin, …


Meerdere Russische schaatsers werden Europees kampioen, het Nederlandse voetbalteam werd één keer Europees kampioen door het elftal van de toenmalige Sovjet-Unie te verslaan, enzovoort.


vrijdag 21 februari 2025

ONTHULLENDE CORRECTIE

 

 

In de derde druk van de roman waarover ik het onder meer hier had*, zijn enkele veranderingen aangebracht, zo verneem ik uit een Facebookbericht van een alerte lezer.

         Op pagina 72 zijn het 'deels ontblote rechterbeen' en 'het stuk blote huid' vervangen door het 'deels onthulde rechterbeen' en  'het onthulde been'. Op pagina 76 is het 'stukje blote ridder' vervangen door 'het onthulde been'.

         In elk geval is de lachwekkendheid van dat stukje blote ridder daarmee opgeruimd, maar dat ‘onthulde’ in plaats van blote is dan weer flauwekul. Onthuld door wie of wat? Onbeschermd of onbedekt gelaten of iets dergelijks zou nog op zijn plaats hebben kunnen zijn.

         De onbeholpen correctie vestigt eens te meer de aandacht op het echte, niet meer weg te poetsen feilen van de schrijver van deze roman, waarin een schilder aan de haal gaat met de blootheid van een been van Carpaccio’s Ridder terwijl die helemaal geen blote benen heeft.

         Had de schrijver niet beter een schilderij van Rubens kunnen nemen waar het vlees welig en wellustig tiert, vraagt de lezer zich op Facebook af. Maar Rubens past niet in de esthetiek en niet in het autobiografische** bronnenmateriaal van de schrijver.

         ‘Andere fouten in het boek zijn blijven staan,’ merkt de lezer op. Als voorbeeld geeft hij de situatie waarin de verteller aan een grote ronde vergadertafel tegenover een vrouwelijke collega zit en daarbij kan zien dat haar muiltje losjes op de punt van haar voet hangt en wiegt. Zou ze met de benen op tafel hebben zitten vergaderen?

         Zelf neem ik en passant nog een paar andere missers mee in deze o zo geprezen roman.

         Eveneens op pagina 72 gaat het over een zestal ‘paneeltjes’. Die blijken echter van ‘linnen’ of ‘canvas’… Zo benoemd en gepresenteerd door een verteller die lesgeeft aan een kunstopleiding!

         En wat te denken van de volgende constructie?

         ‘[…] Lys, die nog steeds fotografie doceerde in een lokaal op dezelfde lange gang van het oude gebouw als ik […].’

         Het lijkt erop dat praktisch geen bladzijde het rode potlood rust wil gunnen.

_________________________

*Evenals hier en hier en hier

_________________________

** - Hoe kun jij dat weten?

- ...

- Het is dus iets persoonlijks?

- Wat bedoel je?

- Je obsessie.

- Obsessie?