zondag 24 juni 2018

GIFTIG GETIKTE AFORISMEN - 8



Hij hoort een kind tegen een volwassene zeggen dat het ‘wil spelen’ en kan zich niet herinneren dat zelf als kind ooit te hebben gewild. Vond hij toen al ‘spelen’ een krenkend woord voor waar hij in opging?
*
‘Je verzet tegen critici en academische neerlandici. Gooi je daarmee als schrijver niet je eigen ruiten in?’
‘Als dat zo is heb ik toch gelijk?’
*
‘Je verzet tegen critici en academische neerlandici. Gooi je daarmee als schrijver niet je eigen ruiten in?’
‘Het zijn er van beide categorieën maar een stuk of drie waar ik me tegen verzet!’
‘Maar dat zeg je er niet bij…’
‘Kun je nagaan hoe die de zaak verzieken.’
*
‘Hoort letterkunde niet de hoede van de literatuur te zijn?’
‘Ja, maar niet de voorhoede.’
*
Er zijn twee categorieën cultuurmensen van wie je je afvraagt wanneer en hoe ze lezen. Van de eerste omdat je vermoedt dat ze bijna niets lezen. Van de tweede omdat ze de indruk wekken bijna alles te lezen.
*
Voorwaarde om je literatuurcriticus te mogen noemen: het constant voelbaar aanwezige diepe besef van de almaar toenemende hoeveelheid goede literatuur die je nooit zult mogen ontdekken.
*
Poëzieopvattingen - een analogie.
Ooit in het kunstonderwijs te bestrijden: enerzijds de theorie van de ‘vrije expressie’, anderzijds de theorie van ‘visuele communicatie’. Nu: hun combinatie.
*
Zijn beminnelijke vriend W, een begenadigd observerende tekenaar, had in zijn hoedanigheid als docent aan de kunstacademie bij menige student zo’n zelfde talent kunnen helpen ontwikkelen, ware het niet dat de leiding dat uit ideologische overwegingen niet relevant achtte voor het curriculum.
*
Eens dialoogbegin, nu dialoogeinde: ‘Ik voel dat nou eenmaal zo.’
*
Bij het lezen van Paul Bloom, Against Empathy – The Case For Rational Compassion (2016).
‘Is de poëzie niet bij uitstek het domein van de empathie en daarmee veeleer het domein van het gevoelsmatige, intuïtieve in plaats van het rationele taalgebruik? En is daarmee de zo ontstane, vormvrije en niet rationeel te vatten poëzie niet de juiste houding tegenover de huidige wereld?’
‘Tegenover? “This rejection of reason is particularly strong in the moral domain. It is now accepted by many that our judgements of right and wrong are determinated by gut feelings of empathy, anger, disgust, and love, and that deliberation and rationality are largely irrelevant. As Frans de Waal puts it, we don’t live in an age of reason, we live in an age of empathy.”’
*
‘Maar wordt er niet meer dan ooit gediscussieerd en geargumenteerd?’
‘“We celebrate rationality,” agrees De Waal, “but when push comes to shove we assign it little weight.”’
*
Literatuurvariant: Against Empathy – The Case For Rational Composition.
*
Waarom ‘rationeel componeren’ interessanter is dan ‘gevoelsmatig componeren’?
Omdat dat tweede schijnbaar kan en het eerste eigenlijk niet.
*
Zich goed kunnen verplaatsen in andermans beweegredenen en gevoelens: dat kan ook de gevaarlijke psychopaat.
*
Uiteraard kan literatuur maatschappelijk relevant en van invloed zijn. Maar moet je dan niet net zo goed als bijvoorbeeld de roman Uncle Tom’s Cabin, die blijkbaar lezers heeft beïnvloed in hun visie op de slavernij, bijvoorbeeld de roman The Turner Diaries noemen die Timothy McVeigh in zijn auto had liggen toen hij op weg was voor zijn bomaanslag in Oklahoma City waarbij 168 mensen om het leven zouden komen?
Dat was een slechter boek? Hoe bedoel je?

Zie HIER aflevering 1, HIER2 , HIER3, HIER4 , HIER5, HIER6 en HIER 7.